“In de bouw zijn we té vaak druk bezig met wat eigenlijk verspilling is”
Wendy Desadeleer (BouwXLence) leert bouwteams verspilling herkennen en klantwaarde centraal stellen. Minder doen kan efficiënter zijn, als je focust op wat écht telt: minder fouten, kortere doorlooptijd en meer tevreden klanten én bouwploegen.
Wendy Desadeleer (BouwXLence) over klantwaarde, wachttijden en waarom minder doen soms efficiënter is
Wie ooit een woning heeft gebouwd, weet hoe grillig een bouwproces kan verlopen. Leveringen die vertraging oplopen, ploegen die op elkaar moeten wachten, misverstanden over plannen. “We nemen dat allemaal nogal snel als normaal,” zegt Lean Expert Wendy Desadeleer van BouwXLence. “Maar als je door een lean-bril kijkt, zie je vooral: verspilling.”
In het Center of XLence, de opleidingshub van BouwXLence, geeft Wendy samen met haar team trainingen aan bouwbedrijven die efficiënter willen werken. De module Lean Basis is daarin een fundament. “Veel mensen denken bij lean aan standaardisatie of strakke planningen,” vertelt ze. “Maar het start eigenlijk bij een heel eenvoudige vraag: wat is waardevol voor je klant?”
De metser versus de vergadering
“Activiteiten wordt in lean opgedeeld in drie categorieën,” legt Wendy uit. “Activiteiten die echt waarde toevoegen – denk aan metsen of dakdichting – zijn waar de klant voor wil betalen. Daar draait het uiteindelijk om. Maar daarnaast heb je ook een hele reeks noodzakelijke zaken die eigenlijk geen toegevoegde waarde bieden vanuit het perspectief van de klant. Denk aan administratie, voorbereidingswerken of overlegmomenten. En tenslotte zijn er de echte verspillingen: wachttijden, fouten, herstelwerk. Die moet je eruit durven halen.”
Ze geeft een voorbeeld: “Stel: je bouwt een huis van 410.000 euro, waarvan 40% naar werkuren gaat. In theorie – als je efficiënt werkt met twee mensen op de werf, 8 uur per dag – zou je dat huis in 9 maanden kunnen zetten. In de praktijk duurt het vaak 12 maanden. Drie maanden extra. Wat gebeurt er in die tijd? Er wordt gewacht, er gaan dingen mis, mensen zitten op elkaar te wachten. Dat is verspilling.”
Een andere bril opzetten
De kracht van lean zit volgens Desadeleer niet in nóg meer controle of druk, maar in inzicht. “Lean is geen trucje, het is een andere manier van kijken naar je processen. We vragen onze deelnemers om eens naar hun eigen dag te kijken: wat heb je vandaag gedaan dat echt waarde toevoegde? Wat moest je doen omdat het nu eenmaal zo loopt? En waar heb je eigenlijk tijd verloren?”
Die reflectie leidt tot verrassende inzichten. “Vaak beseffen mensen pas tijdens de opleiding hoeveel tijd er verloren gaat aan zaken die niet nodig zouden moeten zijn. Denk aan onderaannemers die met oude plannen aan de slag gaan, of een schrijnwerker die pas drie dagen later kan starten omdat de chape nog niet droog is. Daar verlies je geen minuten mee, maar weken.”
Optimaliseren waar het moet, elimineren waar het kan
Wat kan je daar dan aan doen? “Niet alles is te vermijden,” zegt Wendy. “Je zal altijd overleg nodig hebben, je zal altijd administratie moeten doen. Maar je kan wel kritisch kijken: moet elk overleg écht een uur duren? Zijn onze bestellingen goed op elkaar afgestemd? Werkt iedereen met dezelfde informatie?”
Tegelijk ziet ze dat het elimineren van verspilling geen eenvoudige taak is. “In de bouw werken veel partijen samen. Eén foutje kan een hele keten vertragen. Daarom is lean ook zo krachtig: het creëert een gemeenschappelijke taal. Iedereen begrijpt plots dat ‘wachten’ niet onschuldig is, maar een kost.”
De klant voelt het verschil
Op de vraag of de klant dat merkt, is Wendy duidelijk: “Absoluut. Een efficiënter project betekent niet alleen dat je sneller klaar bent, maar ook dat er minder frustratie is. Minder fouten, minder miscommunicatie, minder improvisatie. Dat verhoogt de tevredenheid – bij de klant én bij de bouwploeg.”
BouwXLence gelooft sterk in het betrekken van iedereen op de werf bij die lean-reflectie. “Het is geen managementding,” benadrukt ze. “Iedereen op de werf voelt aan wat verspilling is. Wij helpen alleen om het te benoemen – en vervolgens om ermee aan de slag te gaan.”
Wie vandaag in de bouw werkt, moet slimmer leren bouwen, niet harder. En dat begint, zo blijkt, bij een eenvoudige vraag: voegt dit waarde toe – of is het tijd om het overboord te gooien?
OVER DE AUTEUR
Wendy Desadeleer, Lean Coach
Wendy Desadeleer is co-founder van BouwXLence en expert in lean bouwen en projectplanning. Met haar jarenlange ervaring in de bouwsector en als docent Bouw aan Hogeschool PXL combineert ze praktijkkennis met een passie voor efficiëntie en samenwerking.
Deel met je vrienden:
Faalkosten in de bouw in 2025: een hardnekkig probleem, maar er zijn oplossingen
Ontdek hoe faalkosten in de bouwsector in 2025 bedrijven blijven uitdagen. Leer meer over de oorzaken, impact en oplossingen, inclusief best practices en innovatieve strategieën om efficiënter te bouwen.
Lees meerMijlpalen: De sleutel tot Lean Planning in de bouw
In de wereld van bouwprojecten zijn deadlines vaak abstract en stressvol. Mijlpalen bieden een oplossing door die abstracte einddatum te vertalen naar duidelijke, haalbare stappen. Ze zijn een essentieel hulpmiddel binnen lean planning in de bouw, waarbij efficiëntie, samenwerking en transparantie centraal staan.
Lees meerMinder arbeidsongevallen in de bouw: hoe Lean bouwen de trend versnelt
Goed nieuws: het aantal arbeidsongevallen in de bouwsector daalde in 2024. Maar we zijn er nog lang niet. Hoe kunnen we deze daling niet alleen bestendigen, maar versnellen? Het antwoord ligt in Lean bouwen. Niet als losstaande veiligheidsregel, maar als een geïntegreerde aanpak waarbij efficiëntie en veiligheid hand in hand gaan. Ontdek hoe methodes zoals 5S, het Last Planner System en dagelijkse huddles bijdragen aan een werf zonder ongevallen.
Lees meer